ENFLASYON ÜCRETLERİ ERİTMEYE DEVAM EDİYOR

Fon krizi, borsadaki sert düşüş, akaryakıt zamları, eğitim giderleri ve yüksek gıda fiyatları hanelerin bütçesini zorlamaya devam ederken, eylül ayı enflasyon rakamları da tartışmaları beraberinde getirdi. TÜİK verilerine göre eylülde aylık enflasyon yüzde 1,84 olurken, İTO’da yüzde 2,11, ENAG’da ise yüzde 2,10 olarak gerçekleşti. Ocak-eylül dönemindeki toplam enflasyon ise TÜİK’e göre yüzde 24,32, İTO’ya göre yüzde 26,19, ENAG’a göre yüzde 33,43 oldu.

 Kamu-İş: “Çalışanların ücretleri gerçekleşen enflasyona göre derhâl artırılmalı”   Kamu-İş tarafından yapılan değerlendirmede, açıklanan resmi rakamların vatandaşların çarşı-pazar ve hane bütçesinde hissettiği fiyat artışlarını tam olarak yansıtmadığı savunuldu. Açıklamada, yılın ilk dokuz ayında TÜİK'e göre yüzde 24,32'ye ulaşan enflasyonun, Merkez Bankasının yüzde 24'lük yıl sonu ara hedefini şimdiden aştığına dikkat çekildi. OVP'deki yüzde 28,4'lük yıl sonu tahmininin aşılmaması için yılın son üç ayında toplam enflasyonun yaklaşık yüzde 3,28'i geçmemesi gerektiği belirtildi. GIDA FİYATLARINDA ARTIŞ SÜRÜYOR Kamu-İş açıklamasında Türkiye'nin gıda enflasyonuna da dikkat çekildi. TÜİK'e göre yıllık gıda enflasyonu eylülde yüzde 27,62 olarak gerçekleşti. Açıklamada, Türkiye'nin yıllık gıda enflasyonunda Venezuela, İran, Güney Sudan ve Arjantin'in ardından beşinci sırada olduğu ifade edildi. Türkiye'nin genel enflasyon oranında da dünyada üst sıralarda yer aldığı belirtilen açıklamada, ülkenin Avrupa'da en yüksek enflasyona sahip ülke olduğu değerlendirmesine yer verildi. EMEKLİ VE MEMUR MAAŞLARI ERİDİ Açıklamada, enflasyonun ücret ve aylıklar üzerindeki etkisine ilişkin de dikkat çekici rakamlar paylaşıldı. 2026 yılının başında işçi ve bağımsız çalışan emeklilerinin aylıklarına yüzde 12,19 zam yapılırken, temmuz ayında yılın ilk yarısındaki enflasyon doğrultusunda yüzde 17,76 oranında artış gerçekleştirildi. Kamu-İş, bu artışın yüzde 31'inin daha ilk aydan eridiğini belirtti. En düşük emekli aylığının ise yılın ikinci yarısında 20 bin liradan 23 bin 552 liraya çıkarıldığı, ancak bu tutardaki artışın yaklaşık 1.312 lirasının üç ayda eridiği ifade edildi. Kamu çalışanları ve emeklilerine temmuz ayında yapılan yüzde 7'lik zammın da üç ay içerisinde yüzde 80'inin eridiği belirtildi. Eş ve çocuk yardımları dahil 70 bin 218 liraya yükselen düşük memur aylığındaki kaybın ise iki ayda 3 bin 911 liraya ulaştığı kaydedildi. ASGARİ ÜCRETİN 6 BİN 828 LİRASI ERİDİ Açıklamada asgari ücretteki reel kayba da dikkat çekildi. Ocak 2026'dan itibaren 28 bin 75 lira olarak uygulanan ve yılın ikinci yarısında artırılmayan asgari ücretin, ilk dokuz ayda 6 bin 828 lirasını enflasyon karşısında kaybettiği belirtildi. KİRALARDA YILLIK ARTIŞ YÜZDE 41,34 Barınma maliyetlerindeki yükseliş de açıklamanın önemli başlıklarından biri oldu. TÜİK verilerine göre mevcut kiracıların ödediği kiralar eylülde aylık yüzde 3,11, yıllık ise yüzde 41,34 arttı. Böylece kiralardaki yıllık artış, genel enflasyonun 11,61 puan üzerinde gerçekleşti. Yenilenecek kira sözleşmelerinde esas alınacak artış oranının yaklaşık yüzde 31,5 olduğu belirtilen açıklamada, ülke genelinde ortalama kiranın 25 bin lira olduğu varsayımıyla yaklaşık 7 bin liralık kira artışının söz konusu olabileceğine dikkat çekildi. OKUL MASRAFLARI AİLE BÜTÇESİNİ ZORLUYOR Eylül ayında ana harcama grupları içerisinde en yüksek aylık fiyat artışı yüzde 14,19 ile eğitim hizmetlerinde görüldü. Yükseköğretim ücretleri yüzde 25,79, eğitim kurumlarındaki konaklama hizmetleri yüzde 19,99, okul servis ücretleri yüzde 16,04 arttı. Ortaöğretim hizmetlerinde yüzde 7,88, ilkokul eğitim hizmetlerinde yüzde 7,43, okul üniformalarında ise yüzde 5,98 oranında artış kaydedildi. Okul öncesi eğitim hizmetleri yüzde 5,73, üniversite ve okul kantinlerindeki fiyatlar ise yüzde 5,38 yükseldi. Kamu-İş, eğitim giderlerindeki bu artışların ücretli çalışanlar açısından çocukların eğitim ihtiyaçlarını karşılamayı giderek daha zor hale getirdiğini belirtti. AKARYAKIT ZAMMI ZİNCİRLEME ARTIŞ RİSKİ TAŞIYOR Eylül ayında fiyatı en fazla artan ürünler arasında akaryakıt da yer aldı. Motorin yüzde 12,93, margarin yüzde 12,23, benzin ise yüzde 11,55 oranında zamlandı. Nakliye ve ulaşım maliyetlerinin hemen her sektörü doğrudan etkilediğine dikkat çekilen açıklamada, akaryakıttaki yüksek artışların diğer mal ve hizmet fiyatları üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturabileceği ifade edildi. KAMU-İŞ'TEN YÜZDE 50 ZAM TALEBİ Kamu-İş, artan yaşam maliyetleri ve ücretlerdeki reel kayıp nedeniyle yüzde 50'lik zam talebini yineledi. Açıklamada, çalışanların ve emeklilerin ücret ve aylıklarının hükümetin enflasyon beklentilerine göre değil, gerçekleşen enflasyon ve yaşanan alım gücü kaybı dikkate alınarak artırılması gerektiği vurgulandı.