Çalışabilir 66,6 milyon kişinin sadece 22,9 milyonu çalışıyor

DİSK-AR, İşsizlik ve İstihdamın Görünümü (2025 4. Çeyrek) Raporu’nu yayımladı. Raporda, çalışabilir 66 milyon 600 bin kişinin sadece 22 milyon 900 binin kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda bulunduğu kaydedildi. Geniş tanımlı işsiz sayısının 11 milyon 834 bin olduğu belirtilen Rapora göre, 2025’in 4. çeyreğinde resmi istihdam oranının yüzde 49 iken kayıtlı ve tam zamanlı istihdam (KATİ) oranı ise yüzde 34,3’te kaldı.

Raporda geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 38,7 olarak hesaplanırken iktidarın gençlerde geniş tanımlı işsizlik oranını 10 puan arttırdığı savunuldu. Gençlerde geniş tanımlı işsizlik ortalama yüzde 36 olarak ölçülen raporda, genç kadınlarda geniş tanımlı işsizlik oranının ise yüzde 45,8’e ulaştığı kaydedildi. DİSK’in internet sitesinde, rapora ilişkin şu bilgilere yer verildi: “Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 4. çeyrek (ekim, kasım, aralık) dönemine ait Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 18 Şubat 2026’da yayımlandı. Bilindiği gibi TÜİK, Mart 2021’den beri aylık ve üç aylık verileri ayrı ayrı açıklıyor. Aylık veriler daha sınırlı iken üç aylık veriler daha geniş bir kapsama sahiptir. Öte yandan, çeyreklik verilerin üç ayı kapsıyor olması sebebiyle, çeyreklik yayımlanan işsizlik ve istihdam verileri, aylık verilerden farklılıklar göstermektedir. Üç aylık veriler aylık verileri geriden takip etmektedir. TÜİK’e göre mevsim etkisinden arındırılmış istihdam 2024 yılı 4. çeyrek ile 2025 yılı 4. çeyrek arasındaki bir yıllık dönemde 35 bin kişi azaldı. 2024 yılı 4. çeyreğinde 32 milyon 721 bin olarak açıklanan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı 2025 yılı 4. çeyreğinde 32 milyon 686 bin olarak hesaplandı. 2025 4. çeyreğinde mevsim etkisinden arındırılmış istihdam oranı ise yüzde 49,1 olarak gerçekleşti. Mevsim etkisinden arındırılmamış istihdam ise son bir yıllık dönemde bin kişi azalarak 32 milyon 657 kişi olarak açıklandı. Mevsim etkisinden arındırılmamış istihdam oranı 2025 4. çeyrekte yüzde 49 oldu. Ancak TÜİK’in resmi istihdam verileri de tıpkı dar tanımlı işsizlik verileri gibi işgücü piyasasına ilişkin gerçeğin sadece sınırlı bir kısmını gösteriyor. İstihdam verileri tek başına istihdamın niteliği konusunda yeterli bilgi vermiyor. Bu nedenle alternatif işsizlik hesaplamaları yanında alternatif istihdam hesaplamalarına da ihtiyaç vardır. DİSK-AR, TÜİK’in dar tanımlı işsizlik hesaplamasının yetersizliği nedeniyle 2010 yılından bu yana alternatif geniş tanımlı işsizlik hesaplaması yapıyor. DİSK-AR yıllardır yaptığı alternatif geniş tanımlı işsizlik hesaplamasının ardından alternatif istihdam hesaplamasına da başladı. Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) olarak adlandırdığımız alternatif istihdam hesaplamasının ilkini “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü-Haziran 2021” isimli raporda, 2021 ilk çeyreği için yayımlamıştık. İşsizlik ve istihdam verileri bir bütün oluşturuyor. Sadece işsizliğe bakmak işgücü piyasalarından yaşanan gelişmeleri tam olarak anlamaya yetmiyor. Bilindiği gibi TÜİK düzenli olarak istihdam sayısını ve oranlarını açıklıyor. Ancak açıklanan istihdam oranlarının istihdamın niteliğine ilişkin yeterli bilgi vermekten oldukça uzaktır. Bu sebeple DİSK-AR istihdamın niteliğine göre bir ayrıma giderek yeni bir istihdam verisi hesaplamaya başladı. DİSK-AR’ın yeni hesaplamaya başladığı istihdam verisinin adı: Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ). KATİ tüm istihdamı değil kayıtlı ve tam zamanlı olarak çalışanların oranını ortaya koymaktadır. KATİ istihdamın ne kadarının sigortalı ve tam zamanlı çalıştığını ortaya koymayı amaçlıyor. Böylece kayıtsız istihdam ile kısmi ve eksik istihdam dışında kalan tam zamanlı ve sigortalı olarak çalışanların sayısı ve oranı ortaya çıkıyor. KATİ oranı kayıtlı tam zamanlı istihdamın 15+ yaş kurumsal olmayan nüfusa bölünmesiyle hesaplanıyor”