Eğitim hizmetlerinde belediyelerin rolü kritik

Belediyelerin çocuklar ve gençlere yönelik hayata geçirdikleri çalışmalar Türkiye Belediyeler Birliğinin (TBB) düzenlediği “Belediyeler ve Eğitim Destekleri Çalıştayı”nda ele alındı. TBB tarafından, belediyelerin okul öncesinden yükseköğretime uzanan süreçte eğitime sunduğu katkıları görünür kılmak, iyi uygulama örneklerini paylaşmak ve yerel yönetimlerin eğitim alanındaki rolünü güçlendirmek amacıyla düzenlenen “Belediyeler ve Eğitim Destekleri Çalıştayı” TBB ana hizmet binasında gerçekleştirildi.

TBB’nin internet sitesindeki bilgilere göre, çalıştayın açılış konuşmasını yapan TBB Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Şengül Altan Arslan, eğitimin yalnızca bireysel gelişimi değil, toplumsal eşitlik ve sosyal adaletin sağlanmasını da doğrudan ilgilendiren temel bir kamusal alan olduğunu vurguladı. Arslan: “Eğitim hizmetlerinde belediyeler kritik roller üstleniyor” Eğitim süreçlerinin yalnızca okul sistemiyle sınırlı olmadığını belirten Arslan, belediyelerin erken çocukluk hizmetlerinden etüt merkezlerine, meslek kurslarından bilim, kültür ve sanat faaliyetlerine kadar geniş bir yelpazede önemli sorumluluklar üstlendiğini ifade etti. Arslan, belediyelerin eğitime sunduğu katkının eğitim sisteminin yerine geçen bir yapı değil; eğitim hakkını daha erişilebilir ve adil hale getiren tamamlayıcı bir sosyal politika aracı olduğunun altını çizdi. Merkezi eğitim politikaları ile yerel uygulamalar arasında iş birliği ve eş güdüm temelinde güçlü bir ilişki kurulması gerektiğini söyleyen Arslan, “Eğitimde fırsat eşitsizliklerinin derinleştiği, sosyo-ekonomik farklılıkların ve bölgesel erişim sorunlarının eğitim hizmetlerine erişimi doğrudan etkilediği bir dönemde, yerel katkının kritik bir rol oynadığına ve bu rolün güçlendirilmesinin ayrıca önem kazandığına inanıyoruz.” ifadelerini kullandı. Eğitim desteklerinin hukuki çerçevesi ele alındı Çalıştay kapsamında TBB Hukuk İşleri Müdürü Av. Zeliha Dikyol, belediyelerin eğitim alanındaki yetki ve sorumluluklarına ilişkin hukuki çerçeveyi değerlendiren bir sunum gerçekleştirdi. Sunumda, belediyeler tarafından açılan kreşlere ilişkin yargı kararları, tasarruf tedbirleri genelgesi ve ilgili mevzuat hükümleri gibi başlıklar ele alındı. Sunumda ayrıca, “Tasarruf Tedbirleri Genelgesi (2024/7)” kapsamında memur evi, kamp, kreş, eğitim ve dinlenme tesisi gibi sosyal alanlara yönelik düzenlemeler ile taşınmaz edinimi, kiralama ve yeni inşaat süreçlerine ilişkin hükümler aktarıldı. Dikyol, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan “Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik” hükümlerine de değinerek; çocuk bakım yurdu, kreş ve bakım hizmetlerine ilişkin yaş grupları, denetim süreçleri ve işveren yükümlülükleri hakkında bilgi verdi. Koruyucu ve önleyici psikososyal hizmetlerin önemine dikkat çekildi Klinik Psikolog Cenk Adıgüzel ise çocukların sosyal ve duygusal gelişim süreçlerinde koruyucu ve önleyici psikososyal hizmetlerin önemine dikkat çekti. Çocukların uzun yıllar boyunca kamusal eğitim sisteminin içinde yer aldığını belirten Adıgüzel, yaşanan toplumsal sorunların yalnızca bireysel değil, aynı zamanda kamusal sorumluluk alanı içinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Adıgüzel, belediyelerin vatandaşlara doğrudan ve hızlı ulaşabilen kurumlar olduğuna işaret ederek; gündüz bakım evleri, ebeveyn eğitimleri ve psikososyal destek programları gibi uygulamalarla çocukların psikolojik dayanıklılığını güçlendirecek çalışmalar yürütülmesinin önemini vurguladı. Günümüzde sağlık politikalarının “erken tanı” yaklaşımından “koruyucu ve önleyici hizmetler” anlayışına evrildiğini belirten Adıgüzel, aynı yaklaşımın çocukların ruh sağlığı ve gelişim süreçleri için de benimsenmesi gerektiğini söyledi. Belediyeler deneyimlerini panelde paylaştı Çalıştay kapsamında düzenlenen Belediyeler ve Eğitim Destekleri panelinin moderatörlüğünü TBB Koordinatörü Doç. Dr. Deniz Yıldırım üstlenirken; İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Kurumsal İletişim Danışmanı Z. Ceren Erdem Zeytin, Hacettepe Üniversitesinden Prof. Dr. Kasım Karataş, Mersin Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Serdal Gökayaz ile Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi Kıdemli Proje Yöneticisi Ebru Özberk Anlı konuşmacı olarak yer aldı. Panelde İBB ve Mersin Büyükşehir Belediyesinin çocuklar ve gençlere yönelik kreş, yurt, kurs merkezleri, danışmanlık, istihdam büroları, öğrenim yardımı, kütüphaneler ve bilim merkezleri gibi faaliyetleri paylaşıldı. Çocuk haklarının korunmasına yönelik dünyadaki ve Türkiye’deki yasal düzenlemelerin tarihçesine değinen Prof. Dr. Kasım Karataş, “Bugün geldiğimiz noktada çocuğun korunması, yani çocuk refahı, hala toplumun, ülkenin ve devletin gündeminde ilk sıralarda yer alıyor. Hiç mi yol kat etmedik? Elbette ettik; çok önemli mesafeler alındı. Ancak çocukların korunması konusu bugün hala bir numaralı gündem maddesiyse, yapılanların yeterince etkili olmadığını da açıkça ifade edebiliriz.” dedi. “Çocukları koruma konusunda elimizde bir fırsat varsa, bunu ertelemeden ve geciktirmeden değerlendirmeliyiz. Çünkü yarın, en azından bugünün çocukları için geç kalmış olabiliriz.” diyen Karataş, çocukların eğitim ve öğretiminin medya, bakanlıklar, aileler, belediyeler başta olmak üzere herkesin sorumluluğunda olduğunu kaydetti. ILO Türkiye Ofisi Kıdemli Proje Yöneticisi Ebru Özberk Anlı ise ILO’nun bakım ve eğitim hizmetlerini giderek daha kapsamlı bir sosyal politika alanı olarak ele aldığı söyledi. Bakım hizmetlerinin artık iş-yaşam dengesi, sosyal hizmetler ve bakım çalışanlarının koşulları gibi başlıklardan ayrı değil, bütüncül bir bakım politikası perspektifiyle değerlendirildiği aktaran Anlı, bakım hizmetlerinin toplumsal yaşamın sürdürülebilirliği açısından temel bir ihtiyaç olduğuna dikkat çekerek, bireylerin çalışma hayatına katılımının çocuk, yaşlı ve hasta bakım hizmetlerine erişim sayesinde mümkün olduğu vurguladı.   Atölyelerde iyi uygulamalar tartışıldı Çalıştayın öğleden sonraki programı, üç ayrı çalışma grubu halinde gerçekleştirilen atölye oturumlarıyla devam etti. Birinci çalışma grubunda; erken çocukluk eğitimi, kreş ve gündüz bakımevi uygulamalarının yanı sıra sınav hazırlık kursları, etüt merkezleri, meslek edindirme kursları, dijital dönüşüm çalışmaları ve bilim atölyeleri ele alındı. İkinci çalışma grubunda; sağlık, psikososyal yaşam, ekoloji, tarih, kültür ve sanat alanlarında farkındalık oluşturan eğitimi destekleyici faaliyetler değerlendirildi. Üçüncü çalışma grubunda ise öğrencilere yönelik barınma, ulaşım ve beslenme destekleri, burslar ile ayni ve nakdi yardımlar gibi eğitime dolaylı katkı sunan uygulamalar masaya yatırıldı. Çalıştayın "Sonuç ve Değerlendirmeler" bölümünde ise öne çıkan projeler, sorunlar ve çözüm önerileri ile değerlendirildi