Reklamlara sıkı denetim

Ticaret Bakanlığı’nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yaptığı değişikliklerle, tüketicilerin aldatıcı reklam ve ticari uygulamalara karşı korunmasını güçlendirdiği bildirildi. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikte yapılan düzenlemelerle, hedefli reklamlardan yapay zeka içeriklerine, influencer paylaşımlardan indirim kampanyalarına kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi.

Ticaret Bakanlığı tarafından, dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve ilana maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunması amacıyla “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde” değişiklikler yapıldı. Söz konusu değişikliklere ilişkin yeni Yönetmelik 33297 sayılı Resmi Gazete’de 01.07.2026 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girdi. Söz konusu düzenlemelerle; hedefli reklamcılıktan yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar getirildi. Bakanlığın internet sitesinde şu bilgiler paylaşıldı: “Tüketicilerin çevrimiçi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Buna göre reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay erişilebilir bilgileri tüketiciye sunmaları şartıyla bu tür reklam uygulamalarını gerçekleştirebilecektir. 1- ÇOCUKLARA YÖNELİK PROFİLLEME YÖNTEMİ İLE HEDEFLİ REKLAM YAPILMASI YASAKLANDI Çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklanmıştır. 2- SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİLERİ ARACILIĞIYLA YAPILAN REKLAMLARA YENİ KURALLAR GETİRİLDİ Kamuoyunda influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda; herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde “reklam” veya “tanıtım” ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirilmiştir. 3- İNDİRİMLİ SATIŞ REKLAMLARINDA YENİ KURALLAR GETİRİLDİ Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacaktır. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecektir. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacaktır. 4- YASA DIŞI ŞANS OYUNLARI REKLAMLARINA YASAK KARARI ALINDI Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alınmıştır. 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan söz konusu düzenlemelerle tüketicilerimizin daha etkin korunması sağlanacaktır. Ticaret Bakanlığı; tüketicileri yanıltan, bilgi ve tecrübe eksikliklerini istismar eden ve haksız rekabete yol açan reklam ve ticari uygulamalara karşı yoğun ve yaygın denetimlerini kararlılıkla sürdürmektedir. 5- ŞİKÂYET PLATFORMLARINDA TÜKETİCİ ŞİKÂYETLERİ DAHA KISA SÜREDE YAYINLANACAK Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan yetmiş iki saatlik süre kırk sekiz saate düşürülmüştür. Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacaktır. 6- YAPAY ZEKÂ İLE OLUŞTURULAN REKLAMLARA DÜZENLEME GETİRİLDİ Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutulmuştur. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklanmıştır. 7- ÇEVRESEL HASSASİYETİN SUİSTİMAL EDİLMESİNE KARŞI TEDBİRLER ARTIRILDI Çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklanmıştır. Çevresel beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Ayrıca çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanması zorunlu tutulmuştur. 8- TAKVİYE EDİCİ GIDA REKLAMLARINDA YENİ UYGULAMALAR: Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması yasaklanmıştır. Bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamı yapılabilecektir. 9- AKADEMİK ÜNVANLAR YANILTICI BİÇİMDE KULLANILAMAYACAK Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hüküm Yönetmeliğe eklenmiştir. 10- TÜKETİCİ DEĞERLENDİRMELERİNE İLİŞKİN YENİ KRİTERLER Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacaktır. Ayrıca değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayınlanması durumunda, bu değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla erişilebilir şekilde yer verilmesi zorunlu hale getirilmiştir”