DR.SECATTİN MARAŞLIOĞLU
Köşe Yazarı
DR.SECATTİN MARAŞLIOĞLU
 

BASININ TEMEL ROLÜ:

Bir toplumun ortak ve genel duyguları ve fikirleri vardır. Toplumların değerleri, uygarlaşma düzeyleri, arzu ve eğilimleri ancak bu genel duygu ve fikirlerin belirme ve görünme derecesiyle anlaşılır. Bir toplumu yönlendiren ve yöneten insanlar için, toplumun talihi üzerinde karar vermek durumunda bulunan dostlar ve düşmanlar için ölçü, bu topluluğun kamuoyundan anlaşılan yetenek ve değerdir. Bu nedenle milletler, kamuoyunu dünyaya tanıtmak zorunluğundadır. Bütün dünya kamuoyu hakkında bilgi sahibi olma ise, yaşam gereklerinin düzenlenmesi için şüphesiz gereklidir. Bu hususta ise var olan araçların birincisi ve en önemlisi basındır. Basın, milletin genel sesidir. Bir milleti aydınlatma ve uyarmada, bir millete gereksindiği fikrî gıdayı vermekte, özet olarak bir milletin mutluluk hedefi olan ortak doğrultuda yürümesini teminde, basın başlı başına bir kuvvet, bir okul, bir rehberdir.       Basın özgürlüğü, her demokrasinin temel direğidir. Halkın gözleri ve kulakları olarak basın mensupları, tutuklanma veya diğer müdahale biçimleri korkusu olmadan kamu yararına olan konularda haber yapabilmelidir. Ancak, basın özgürlüğü asla garanti edilemez ve sürekli olarak korunmalı ve desteklenmelidir. Basın, çok sayıda sesin duyulması için bir platform sağlar. Ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde, halkın bekçisi, aktivisti ve koruyucusu olmasının yanı sıra eğitimci, eğlendirici ve çağdaş tarihçidir. Basın özgürlüğü, düşünceleri, fikirleri, haberleri ve görüşleri yayınlayarak yayma hakkını korur. Basın özgürlüğü, hükümetin çoğu durumda bilgilerin yayılmasını engelleyememesi anlamına gelir. Konuşma özgürlüğüyle yakından bağlantılıdır. Ama basın özgürlüğü herkesi korur. Hükümete getirilen sınırlamadır, sadece bazı insanların yararlandığı bir özgürlük değildir. Basın özgürlüğü, çeşitli medya biçimleri aracılığıyla iletişimleri ve görüş ifadelerini özgürce yayınlama hakkıdır. Basın özgürlüğü, hükümetin medya üzerindeki kontrolünü veya sansürünü, en ciddi ulusal güvenlik riski potansiyeli dışında sınırlar. Basının temel rolü hükümete hesap sormaktır; sansür ihtimali veya korkusu varsa bu imkansız bir iştir. Ciddi bir ulusal güvenlik endişesi tarafından kısıtlanmadığı sürece, haber medyası istedikleri herhangi bir bilgiyi veya görüşü yayınlamakta özgürdür. Ancak bu özgürlük onları her zaman sorumluluktan korumaz. Örneğin, bir kişi hakkında yanlış bilgi yayınlayan bir kuruluş iftira nedeniyle dava edilebilir. Benzer şekilde bir haber kuruluşu, bir kişinin mahremiyetini yasa dışı bir şekilde ihlal ederse (örneğin, sahibinin izni olmadan özel mülke izinsiz girerek) veya birini sürekli takip ederek taciz ederse dava edilebilir. Basının toplum yaşamında, siyasal yaşamda ve cumhuriyetin gelişme ve ilerlemesinde sahip olduğu yüksek görevleri vardır. Basının tam ve geniş özgürlüğü iyi kullanmasının, ne derecede nazik bir vaziyet olduğunu da söylemeye gerek yoktur. Her türlü yasal kayıtlardan evvel bir kalem sahibinin bilime, gereksinime ve kendi siyasal görüşlerine olduğu kadar, vatandaşların hukukuna ve memleketin, her türlü özel görüşlerin üstünde olan yüksek çıkarlarına da dikkat ve hürmet etmek manevî zorunluğu, asıl bu zorunluktur ki genel düzeni temin edebilir. Bununla beraber bu yolda yanılma ve kusur olsa bile, bu kusuru düzeltecek etken ve araç, asla geçmişte sanıldığı gibi, basın özgürlüğünü kısıtlayan bağlar değildir; aksine, basın özgürlüğünden doğan sakıncaların giderilme aracı, yine basın özgürlüğüdür.  Basın, kötüye kullanmalara engel olur ve hükümet araçlarını, görevlerini doğru yapmaya zorlar. Yayın, en etkili kontrol araçlarındandır. Bu noktada, eleştirinin kolay ve fakat yapmanın güç olduğu gerçeği, unutulmamak gerekir. Onun için, halkın iyiliği fikri her türlü eleştirilere ve tartışmalara daima egemen ve esas tutulmalıdır. Gerekli görülen fikirler, halkın iyiliği için ortaya atılmalıdır. Bu fikir hareket noktası olunca, eleştiri ve tartışma devletin de iyiliği için yapılmış ve vatandaşların toplumsal ve siyasal eğitimlerini yükseltmeye hizmet etmiş olur.
Ekleme Tarihi: 12 Ocak 2026 -Pazartesi

BASININ TEMEL ROLÜ:

Bir toplumun ortak ve genel duyguları ve fikirleri vardır. Toplumların değerleri,
uygarlaşma düzeyleri, arzu ve eğilimleri ancak bu genel duygu ve fikirlerin belirme ve
görünme derecesiyle anlaşılır. Bir toplumu yönlendiren ve yöneten insanlar için,
toplumun talihi üzerinde karar vermek durumunda bulunan dostlar ve düşmanlar için
ölçü, bu topluluğun kamuoyundan anlaşılan yetenek ve değerdir. Bu nedenle milletler,
kamuoyunu dünyaya tanıtmak zorunluğundadır. Bütün dünya kamuoyu hakkında bilgi
sahibi olma ise, yaşam gereklerinin düzenlenmesi için şüphesiz gereklidir. Bu hususta
ise var olan araçların birincisi ve en önemlisi basındır. Basın, milletin genel sesidir. Bir
milleti aydınlatma ve uyarmada, bir millete gereksindiği fikrî gıdayı vermekte, özet olarak
bir milletin mutluluk hedefi olan ortak doğrultuda yürümesini teminde, basın başlı başına
bir kuvvet, bir okul, bir rehberdir.      
Basın özgürlüğü, her demokrasinin temel direğidir. Halkın gözleri ve kulakları olarak
basın mensupları, tutuklanma veya diğer müdahale biçimleri korkusu olmadan kamu
yararına olan konularda haber yapabilmelidir. Ancak, basın özgürlüğü asla garanti
edilemez ve sürekli olarak korunmalı ve desteklenmelidir.
Basın, çok sayıda sesin duyulması için bir platform sağlar. Ulusal, bölgesel ve yerel
düzeyde, halkın bekçisi, aktivisti ve koruyucusu olmasının yanı sıra eğitimci, eğlendirici
ve çağdaş tarihçidir.
Basın özgürlüğü, düşünceleri, fikirleri, haberleri ve görüşleri yayınlayarak yayma hakkını
korur. Basın özgürlüğü, hükümetin çoğu durumda bilgilerin yayılmasını
engelleyememesi anlamına gelir. Konuşma özgürlüğüyle yakından bağlantılıdır. Ama
basın özgürlüğü herkesi korur. Hükümete getirilen sınırlamadır, sadece bazı insanların
yararlandığı bir özgürlük değildir.
Basın özgürlüğü, çeşitli medya biçimleri aracılığıyla iletişimleri ve görüş ifadelerini
özgürce yayınlama hakkıdır. Basın özgürlüğü, hükümetin medya üzerindeki kontrolünü
veya sansürünü, en ciddi ulusal güvenlik riski potansiyeli dışında sınırlar.
Basının temel rolü hükümete hesap sormaktır; sansür ihtimali veya korkusu varsa bu
imkansız bir iştir. Ciddi bir ulusal güvenlik endişesi tarafından kısıtlanmadığı sürece,
haber medyası istedikleri herhangi bir bilgiyi veya görüşü yayınlamakta özgürdür. Ancak
bu özgürlük onları her zaman sorumluluktan korumaz. Örneğin, bir kişi hakkında yanlış
bilgi yayınlayan bir kuruluş iftira nedeniyle dava edilebilir. Benzer şekilde bir haber
kuruluşu, bir kişinin mahremiyetini yasa dışı bir şekilde ihlal ederse (örneğin, sahibinin
izni olmadan özel mülke izinsiz girerek) veya birini sürekli takip ederek taciz ederse
dava edilebilir.

Basının toplum yaşamında, siyasal yaşamda ve cumhuriyetin gelişme ve ilerlemesinde
sahip olduğu yüksek görevleri vardır. Basının tam ve geniş özgürlüğü iyi kullanmasının,
ne derecede nazik bir vaziyet olduğunu da söylemeye gerek yoktur. Her türlü yasal
kayıtlardan evvel bir kalem sahibinin bilime, gereksinime ve kendi siyasal görüşlerine
olduğu kadar, vatandaşların hukukuna ve memleketin, her türlü özel görüşlerin üstünde
olan yüksek çıkarlarına da dikkat ve hürmet etmek manevî zorunluğu, asıl bu
zorunluktur ki genel düzeni temin edebilir. Bununla beraber bu yolda yanılma ve kusur
olsa bile, bu kusuru düzeltecek etken ve araç, asla geçmişte sanıldığı gibi, basın
özgürlüğünü kısıtlayan bağlar değildir; aksine, basın özgürlüğünden doğan sakıncaların
giderilme aracı, yine basın özgürlüğüdür. 
Basın, kötüye kullanmalara engel olur ve hükümet araçlarını, görevlerini doğru yapmaya
zorlar. Yayın, en etkili kontrol araçlarındandır. Bu noktada, eleştirinin kolay ve fakat
yapmanın güç olduğu gerçeği, unutulmamak gerekir. Onun için, halkın iyiliği fikri her
türlü eleştirilere ve tartışmalara daima egemen ve esas tutulmalıdır. Gerekli görülen
fikirler, halkın iyiliği için ortaya atılmalıdır. Bu fikir hareket noktası olunca, eleştiri ve
tartışma devletin de iyiliği için yapılmış ve vatandaşların toplumsal ve siyasal eğitimlerini
yükseltmeye hizmet etmiş olur.

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve egemengzt.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.