DR.SECATTİN MARAŞLIOĞLU
Köşe Yazarı
DR.SECATTİN MARAŞLIOĞLU
 

PAZARLAMA ARAŞTIRMALARINDA YENİ TRENDLER:

Küreselleşme sürecinin hız kazanmasıyla birlikte işletmeler için birim zamanda işlenmesi gereken bilgi miktarının önemi artmıştır. Bilgi teknolojileri bu anlamda işletmelere bilginin doğru yerde ve zamanda aktarılmasını sağlaması bakımından rekabet avantajı kazandırmaktadır. Bilgi teknolojilerinin sunduğu yeni avantajlar, klasik işletme fonksiyonlarını da etkileyerek üretimden pazarlamaya kadar her alanda yeni fırsatlar sunmaktadır. Özellikle bilgi ve iletişim araçlarının kullanımının yaygınlaşması ve küreselleşme sürecinin hız kazanmasıyla birlikte, pazarlama araştırmasının da pazarda yaşanan değişime ayak uydurabilmesi oldukça önemli hale gelmiştir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, bilgi teknolojilerinin, pazarlama faaliyetlerinde ve fonksiyonunda oluşturduğu yenilikler kapsamında pazarlama araştırmalarında yarattığı değişimi ortaya koymaktır. Firmalar pazar koşullarının ve artan rekabetin neden olduğu hızlı değişime ayak uydurabildikleri, sürekli iyileşmeyi sağlayabildikleri ölçüde rekabet edebilme güçlerini arttıracaklardır. Artık günümüzde tüketicilerin bireysel istekleri ön plana çıkmış, pazarın ve pazar dinamiklerinin sürekli izlenmesi gereği ortaya çıkmıştır. Bu da bilgi teknolojilerine dayalı pazarlama araştırmasını daha önemli hale getirmiştir. Bir organizasyonda pazarlamanın yeniden tasarlanması, yeniden tanımlanması ve yeniden yapılandırılması hayal edilemeyecek kadar geniş bir konudur. Müşteri verilerinin toplanması, sistematize edilmesi ve müşteri verilerinin analiz edilmesi tüketicilerin tutum ve davranışlarının sürekli olarak izlenmesini sağladığı gibi, satış tahminlenmesi, bölümlendirme de yapılabilmektedir. En önemli bilgi teknolojisi araçlarından biri olan internet günümüzde değişim, dağıtım ve iletişim alanında kullanılmaktadır. Değişim alanının kapsamında, dijital ürün/hizmetler ile bilgi yer almaktadır. Bu kapsamda internet pazarlama karmasının tüm değişkenlerini kökten etkilemiştir. Yer ve mekân sınırının ortadan kalkması, tutundurma faaliyetlerinin geleneksel medyadan farklı olarak sanal ortamda yapılması ve kişiselleştirilmesi ile ürünlerin yapısı kişisel ihtiyaçlara bağlı olarak bireyselleştirilmesi buna örnek olarak gösterilebilir. Böylece bazı ürün/hizmetler için deneme ve satın alma aşamalarında hem kitlesel özellikleri ile reklamın hem de kişisel karşılıklı etkileşim ile kişisel satışın fonksiyonlarını yerine getirebilmektedir. İnternetin pazarlama alanında yarattığı diğer bir değişim ise ürün geliştirme sürecidir. Bu süreç, sanal ortamda daha esnek olmakta ve çevresel değişimlere daha hızlı ayak uydurabilmektedir. Ürün geliştirme sürecinin yanı sıra günümüzde git gide artan İnternette marka yaratma ve markalaşma stratejileri de işletmelerin rakiplerine nazaran rekabet avantajı yaratmalarını sağlamaktadır. Sözü edilen bu değişimlerle birlikte, kıyasıya rekabetin yaşandığı günümüzde rekabet avantajı sadece fiyatla değil aynı zamanda ürün veya hizmetin müşteriye sağladığı katma değer ile de ölçülmektedir. İnternet üzerinden pazarlama, daha çok yüksek teknolojiye dayalı, hızlı ve de sürekli olarak gelişmektedir. Bugünkü yapısı ve özellikleriyle, İnternette pazarlamanın, geleneksel pazarlamayı tamamen ortadan kaldırmaya yönelik bir araç olarak değerlendirilmesi doğru bir yaklaşım olmayacaktır. İnternet, klasik pazarlamada kullanılması oldukça güç olan video, ses, grafik, tekst, animasyon gibi araçların hepsini aynı anda kullanma imkânına sahiptir. Mamul geliştirme, fiyatlama, ambalajlama, depolama ve benzeri klasik pazarlama faaliyetleri yine işletme içinde gerçekleştirilirken, mal veya hizmetlerin tüketicilere akışı için; mağaza, işyeri, büro ve benzeri mekânlara giderek daha az gereksinim duyulmaktadır. Pazar ve pazarlama araştırmalarında var olan zaman ve mekân sorunu ortadan kalkmakta, çok büyük çaplı araştırmalar çok daha kısa zaman ve daha düşük maliyetle gerçekleştirilebilmektedir. Ayrıca kişisel satış, satış geliştirme, reklam, ve benzeri uygulamalar da nitelik değiştirmektedir. İnternet uygulamaları, işletmelerin yenilikleri izlemelerini giderek kolaylaştırmaktadır. Bunlara ek olarak İnternet üzerinde pazarlamanın bilgi sunma, yoğun iletişim ve karşılıklı etkileşim gibi özellikleri, işletmeye hem zaman hem de maliyet tasarrufu sağlarken, pazarlama çabalarının etkinliğini de arttırmaktadır Ekonomideki daralmalar nedeniyle dünyada etkileyici pazarlama son iki yılda gerçekten ivme kazandı ve bu trendin bundan sonra da aynı hızla devam edeceği tahmin ediliyor. Şu anda etkileyici pazarlamayla ilgilenen pazarlamacıların %96'sı gelecek yıl yatırımlarını artıracak veya sürdürecek. Milyonlarca takipçisi olan ünlü bir etkileyiciyi işe almaya gücünüz yetmiyorsa mikro etkileyiciler var. Mikro etkileyiciler ulaşılması zor ünlülerin aksine hala sıradan insanlar olarak görüldükleri için, izleyicilerinin onların fikirlerine ve önerilerine güvenme olasılığı daha yüksektir. Kısa biçimli video, pazarlama dünyasını kasıp kavurdu ve bunun bundan sonra da devam edeceği öngörülüyor. Kısa biçimli video kullanan pazarlamacıların büyük çoğunluğunun yatırımlarını artıracağı görülüyor. Kısa biçimli bir video oluşturmak türü, çeşitli demografilerdeki çevrimiçi izleyicilerin hızlı tempolu dikkat aralıklarıyla iyi uyum sağlar. TikTok, Reels ve - önceki yıllarda - Snapchat gibi platformların hızlı büyüme ve pazarlama ilgisi kazanmasının nedeni muhtemelen budur. Sosyal medyayı bir müşteri hizmetleri aracı olarak kullanmak nispeten yenidir, ancak bu eğilim hızla artıyor. Pazarlamacıların dörtte birinden fazlası müşteri desteği sunmak için direkt mesajlar kullanıyor. Bu eğilimin, Instagram ve Facebook gibi birçok sosyal medya platformunun e-ticaret yeteneklerini genişlettiği bir zamanda ortaya çıkması tesadüf değil. Bu nedenle bu platformlarda müşteri hizmeti sunmak daha da önemli hale gelecektir. Satışla bitmeyen dostluk olarak adlandırdığımız satış sonrası hizmetler de büyük önem arz ediyor. Tüketiciler mobil cihazlarda giderek daha fazla zaman harcıyor. Aslında, yıllık çevrimiçi web sitesi trafiğinin yarısından fazlası, tabletler de dahil olmak üzere mobil cihazlardan geliyor. Y kuşağı ve Z kuşağı kitleleri satın alma gücünü artırmaya devam ettikçe, mobil cihazlar için optimize edilmiş dijital deneyimler, bu hızlı tempolu, son derece bağlantılı nesillere pazarlama yapan bir işletme sahibi olarak değerlendirilmesi için daha da hayati olacaktır. Sosyal sorumluluk içerikleri oluşturan pazarlamacıların %96'sı, yatırımlarını artırmayı veya sürdürmeyi planlıyor; bu, bir önceki yıla göre neredeyse iki katına çıkıyor.   Eğilim açıktır; modern tüketici için sosyal sorumluluk, etik ve şeffaflık önemlidir. Örneğin, Z kuşağının %50'si ve Y kuşağının %40'ı, şirketlerin özellikle ırksal adalet, LGBTQ+ hakları, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve iklim değişikliği gibi sosyal konularda tavır almasını istiyor. Şirketler bu konuları savunduğunda, satın alma kararları üzerinde güçlü bir etkisi olur. Tüm bunları göz önünde bulunduran şirketler, destekledikleri amaçları veya misyonları vurgularken kapsayıcı girişimlere, promosyonlara ve tekliflere daha fazla odaklanmak için sosyal medya stratejilerini değiştirmeye başladılar. Bu, ürünleri hemen satmasa da, sosyal sorumluluk duygusu göstermek yine de hem düşünceli hem de etkilidir. Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik, pazarlama alanında yavaş bir şekilde benimsenecektir. Başlangıçta pazarlama alanında sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik için büyük umutlarımız vardı. Üç yıl önce pazarlamacıların %35'i stratejilerinde sanal gerçeklik veya artırılmış gerçeklikten yararlanıyordu ve bu pazarlamacıların neredeyse yarısı yatırımlarını artırmayı planlıyordu. Genel olarak konuşursak, bu, pahalı ekipman ve hantal kulaklıklar nedeniyle pazarlamacıların benimsemekte yavaş kaldığı bir trend. Ancak sanal gerçeklik gözlükleri ve artırılmış gerçeklik uygulamaları daha erişilebilir hale geldikçe bu durum tersine dönebilir. Daha fazla marka yerel reklamları test edecek. Geçen yıl pazarlamacıların neredeyse dörtte biri ilk kez yerel reklamlardan yararlanmayı planladı ve bu sayının bundan sonrada artmaya devam edeceği tahmin ediliyor. Bu stratejiye artan ilgi neden? İşe yarıyor. Yerel reklamları kullanan pazarlamacıların %36'sından fazlası bunun etkili olduğunu söylerken, yaklaşık %50'si bunun en iyi yatırım getirisi sağlayan taktik olduğunu söylüyor. Bilgi teknolojileri, karar verme sürecinde yarattığı potansiyel değişim ile işletme faaliyetlerinin doğasında oluşturduğu değişime etkisi ile birlikte bilginin işleniş sürecine de bazı kolaylıklar getirmiştir. Örgütlerin rekabet avantajı kazandığı üretim, dağıtım ve sağladıkları hizmet anlamında ve örgütün tüm faaliyetlerinin temelinde, örgütler arası ilişkilerde ve örgüt içi iletişimde bilgi teknolojileri kullanılmaktadır. Pazarlama kararları gün geçtikçe otomatikleşebileceği, bu da pazarlama karar destek sistemlerinden, pazarlama karar otomasyonuna doğru bir kayma olabileceğini göstermektedir. Veriler arttıkça, analiz teknikleri daha güçlü hale gelecek, oluşturulan modeller daha çok geliştirilecektir. Bu bağlamda, yöneticiler dikkatlerini, kısa dönemli taktiksel konulardan, uzun dönemli yeniliklerin ve yeni pazar seçimlerini de kapsayan stratejik konulara vermek durumunda kalacaklardır. Bilgi teknolojilerinin kullanımının artmasıyla birlikte, pazarlama bilimi kapsamında, pazarlama araştırmalarında da birçok yeni yöntem geliştirilmiş olup kalitatif ve kantitatif araştırma yöntemlerinde teknoloji tabanlı gelişmeler gün geçtikçe yaşanmaktadır. Artık günümüzde, kantitatif araştırma yöntemlerinin yanında kalitatif araştırma yöntemlerinin kullanımı da hızla artacaktır.
Ekleme Tarihi: 15 Haziran 2026 -Pazartesi

PAZARLAMA ARAŞTIRMALARINDA YENİ TRENDLER:

Küreselleşme sürecinin hız kazanmasıyla birlikte işletmeler için birim zamanda işlenmesi gereken bilgi miktarının önemi artmıştır. Bilgi teknolojileri bu anlamda işletmelere bilginin doğru yerde ve zamanda aktarılmasını sağlaması bakımından rekabet avantajı kazandırmaktadır. Bilgi teknolojilerinin sunduğu yeni avantajlar, klasik işletme fonksiyonlarını da etkileyerek üretimden pazarlamaya kadar her alanda yeni fırsatlar sunmaktadır. Özellikle bilgi ve iletişim araçlarının kullanımının yaygınlaşması ve küreselleşme sürecinin hız kazanmasıyla birlikte, pazarlama araştırmasının da pazarda yaşanan değişime ayak uydurabilmesi oldukça önemli hale gelmiştir. Bu kapsamda çalışmanın amacı, bilgi teknolojilerinin, pazarlama faaliyetlerinde ve fonksiyonunda oluşturduğu yenilikler kapsamında pazarlama araştırmalarında yarattığı değişimi ortaya koymaktır.

Firmalar pazar koşullarının ve artan rekabetin neden olduğu hızlı değişime ayak uydurabildikleri, sürekli iyileşmeyi sağlayabildikleri ölçüde rekabet edebilme güçlerini arttıracaklardır. Artık günümüzde tüketicilerin bireysel istekleri ön plana çıkmış, pazarın ve pazar dinamiklerinin sürekli izlenmesi gereği ortaya çıkmıştır. Bu da bilgi teknolojilerine dayalı pazarlama araştırmasını daha önemli hale getirmiştir.

Bir organizasyonda pazarlamanın yeniden tasarlanması, yeniden tanımlanması ve yeniden yapılandırılması hayal edilemeyecek kadar geniş bir konudur. Müşteri verilerinin toplanması, sistematize edilmesi ve müşteri verilerinin analiz edilmesi tüketicilerin tutum ve davranışlarının sürekli olarak izlenmesini sağladığı gibi, satış tahminlenmesi, bölümlendirme de yapılabilmektedir. En önemli bilgi teknolojisi araçlarından biri olan internet günümüzde değişim, dağıtım ve iletişim alanında kullanılmaktadır. Değişim alanının kapsamında, dijital ürün/hizmetler ile bilgi yer almaktadır. Bu kapsamda internet pazarlama karmasının tüm değişkenlerini kökten etkilemiştir. Yer ve mekân sınırının ortadan kalkması, tutundurma faaliyetlerinin geleneksel medyadan farklı olarak sanal ortamda yapılması ve kişiselleştirilmesi ile ürünlerin yapısı kişisel ihtiyaçlara bağlı olarak bireyselleştirilmesi buna örnek olarak gösterilebilir. Böylece bazı ürün/hizmetler için deneme ve satın alma aşamalarında hem kitlesel özellikleri ile reklamın hem de kişisel karşılıklı etkileşim ile kişisel satışın fonksiyonlarını yerine getirebilmektedir. İnternetin pazarlama alanında yarattığı diğer bir değişim ise ürün geliştirme sürecidir. Bu süreç, sanal ortamda daha esnek olmakta ve çevresel değişimlere daha hızlı ayak uydurabilmektedir. Ürün geliştirme sürecinin yanı sıra günümüzde git gide artan İnternette marka yaratma ve markalaşma stratejileri de işletmelerin rakiplerine nazaran rekabet avantajı yaratmalarını sağlamaktadır. Sözü edilen bu değişimlerle birlikte, kıyasıya rekabetin yaşandığı günümüzde rekabet avantajı sadece fiyatla değil aynı zamanda ürün veya hizmetin müşteriye sağladığı katma değer ile de ölçülmektedir.

İnternet üzerinden pazarlama, daha çok yüksek teknolojiye dayalı, hızlı ve de sürekli olarak gelişmektedir. Bugünkü yapısı ve özellikleriyle, İnternette pazarlamanın, geleneksel pazarlamayı tamamen ortadan kaldırmaya yönelik bir araç olarak değerlendirilmesi doğru bir yaklaşım olmayacaktır. İnternet, klasik pazarlamada kullanılması oldukça güç olan video, ses, grafik, tekst, animasyon gibi araçların hepsini aynı anda kullanma imkânına sahiptir. Mamul geliştirme, fiyatlama, ambalajlama, depolama ve benzeri klasik pazarlama faaliyetleri yine işletme içinde gerçekleştirilirken, mal veya hizmetlerin tüketicilere akışı için; mağaza, işyeri, büro ve benzeri mekânlara giderek daha az gereksinim duyulmaktadır. Pazar ve pazarlama araştırmalarında var olan zaman ve mekân sorunu ortadan kalkmakta, çok büyük çaplı araştırmalar çok daha kısa zaman ve daha düşük maliyetle gerçekleştirilebilmektedir. Ayrıca kişisel satış, satış geliştirme, reklam, ve benzeri uygulamalar da nitelik değiştirmektedir. İnternet uygulamaları, işletmelerin yenilikleri izlemelerini giderek kolaylaştırmaktadır. Bunlara ek olarak İnternet üzerinde pazarlamanın bilgi sunma, yoğun iletişim ve karşılıklı etkileşim gibi özellikleri, işletmeye hem zaman hem de maliyet tasarrufu sağlarken, pazarlama çabalarının etkinliğini de arttırmaktadır

Ekonomideki daralmalar nedeniyle dünyada etkileyici pazarlama son iki yılda gerçekten ivme kazandı ve bu trendin bundan sonra da aynı hızla devam edeceği tahmin ediliyor. Şu anda etkileyici pazarlamayla ilgilenen pazarlamacıların %96'sı gelecek yıl yatırımlarını artıracak veya sürdürecek.

Milyonlarca takipçisi olan ünlü bir etkileyiciyi işe almaya gücünüz yetmiyorsa mikro etkileyiciler var. Mikro etkileyiciler ulaşılması zor ünlülerin aksine hala sıradan insanlar olarak görüldükleri için, izleyicilerinin onların fikirlerine ve önerilerine güvenme olasılığı daha yüksektir.

Kısa biçimli video, pazarlama dünyasını kasıp kavurdu ve bunun bundan sonra da devam edeceği öngörülüyor. Kısa biçimli video kullanan pazarlamacıların büyük çoğunluğunun yatırımlarını artıracağı görülüyor.

Kısa biçimli bir video oluşturmak türü, çeşitli demografilerdeki çevrimiçi izleyicilerin hızlı tempolu dikkat aralıklarıyla iyi uyum sağlar. TikTok, Reels ve - önceki yıllarda - Snapchat gibi platformların hızlı büyüme ve pazarlama ilgisi kazanmasının nedeni muhtemelen budur.

Sosyal medyayı bir müşteri hizmetleri aracı olarak kullanmak nispeten yenidir, ancak bu eğilim hızla artıyor. Pazarlamacıların dörtte birinden fazlası müşteri desteği sunmak için direkt mesajlar kullanıyor.

Bu eğilimin, Instagram ve Facebook gibi birçok sosyal medya platformunun e-ticaret yeteneklerini genişlettiği bir zamanda ortaya çıkması tesadüf değil. Bu nedenle bu platformlarda müşteri hizmeti sunmak daha da önemli hale gelecektir. Satışla bitmeyen dostluk olarak adlandırdığımız satış sonrası hizmetler de büyük önem arz ediyor.

Tüketiciler mobil cihazlarda giderek daha fazla zaman harcıyor. Aslında, yıllık çevrimiçi web sitesi trafiğinin yarısından fazlası, tabletler de dahil olmak üzere mobil cihazlardan geliyor.

Y kuşağı ve Z kuşağı kitleleri satın alma gücünü artırmaya devam ettikçe, mobil cihazlar için optimize edilmiş dijital deneyimler, bu hızlı tempolu, son derece bağlantılı nesillere pazarlama yapan bir işletme sahibi olarak değerlendirilmesi için daha da hayati olacaktır.

Sosyal sorumluluk içerikleri oluşturan pazarlamacıların %96'sı, yatırımlarını artırmayı veya sürdürmeyi planlıyor; bu, bir önceki yıla göre neredeyse iki katına çıkıyor.

 

Eğilim açıktır; modern tüketici için sosyal sorumluluk, etik ve şeffaflık önemlidir.

Örneğin, Z kuşağının %50'si ve Y kuşağının %40'ı, şirketlerin özellikle ırksal adalet, LGBTQ+ hakları, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve iklim değişikliği gibi sosyal konularda tavır almasını istiyor. Şirketler bu konuları savunduğunda, satın alma kararları üzerinde güçlü bir etkisi olur.

Tüm bunları göz önünde bulunduran şirketler, destekledikleri amaçları veya misyonları vurgularken kapsayıcı girişimlere, promosyonlara ve tekliflere daha fazla odaklanmak için sosyal medya stratejilerini değiştirmeye başladılar. Bu, ürünleri hemen satmasa da, sosyal sorumluluk duygusu göstermek yine de hem düşünceli hem de etkilidir.

Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik, pazarlama alanında yavaş bir şekilde benimsenecektir.

Başlangıçta pazarlama alanında sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik için büyük umutlarımız vardı. Üç yıl önce pazarlamacıların %35'i stratejilerinde sanal gerçeklik veya artırılmış gerçeklikten yararlanıyordu ve bu pazarlamacıların neredeyse yarısı yatırımlarını artırmayı planlıyordu.

Genel olarak konuşursak, bu, pahalı ekipman ve hantal kulaklıklar nedeniyle pazarlamacıların benimsemekte yavaş kaldığı bir trend. Ancak sanal gerçeklik gözlükleri ve artırılmış gerçeklik uygulamaları daha erişilebilir hale geldikçe bu durum tersine dönebilir.

Daha fazla marka yerel reklamları test edecek.

Geçen yıl pazarlamacıların neredeyse dörtte biri ilk kez yerel reklamlardan yararlanmayı planladı ve bu sayının bundan sonrada artmaya devam edeceği tahmin ediliyor.

Bu stratejiye artan ilgi neden? İşe yarıyor. Yerel reklamları kullanan pazarlamacıların %36'sından fazlası bunun etkili olduğunu söylerken, yaklaşık %50'si bunun en iyi yatırım getirisi sağlayan taktik olduğunu söylüyor.

Bilgi teknolojileri, karar verme sürecinde yarattığı potansiyel değişim ile işletme faaliyetlerinin doğasında oluşturduğu değişime etkisi ile birlikte bilginin işleniş sürecine de bazı kolaylıklar getirmiştir. Örgütlerin rekabet avantajı kazandığı üretim, dağıtım ve sağladıkları hizmet anlamında ve örgütün tüm faaliyetlerinin temelinde, örgütler arası ilişkilerde ve örgüt içi iletişimde bilgi teknolojileri kullanılmaktadır. Pazarlama kararları gün geçtikçe otomatikleşebileceği, bu da pazarlama karar destek sistemlerinden, pazarlama karar otomasyonuna doğru bir kayma olabileceğini göstermektedir. Veriler arttıkça, analiz teknikleri daha güçlü hale gelecek, oluşturulan modeller daha çok geliştirilecektir. Bu bağlamda, yöneticiler dikkatlerini, kısa dönemli taktiksel konulardan, uzun dönemli yeniliklerin ve yeni pazar seçimlerini de kapsayan stratejik konulara vermek durumunda kalacaklardır.

Bilgi teknolojilerinin kullanımının artmasıyla birlikte, pazarlama bilimi kapsamında, pazarlama araştırmalarında da birçok yeni yöntem geliştirilmiş olup kalitatif ve kantitatif araştırma yöntemlerinde teknoloji tabanlı gelişmeler gün geçtikçe yaşanmaktadır. Artık günümüzde, kantitatif araştırma yöntemlerinin yanında kalitatif araştırma yöntemlerinin kullanımı da hızla artacaktır.

Yazıya ifade bırak !
Okuyucu Yorumları (0)

Yorumunuz başarıyla alındı, inceleme ardından en kısa sürede yayına alınacaktır.

Yorum yazarak Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve egemengzt.com sitesine yaptığınız yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan tüm yorumlardan site yönetimi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır, sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş saylırsınız.