Muhalefetin kripto başkanları ve Truva atları Sordum yapay zekâya Muhalefetin elinde bugün iktidardan daha fazla belediye var ama sahaya bakınca tablo net: şehirler yönetiliyor, yönlendirilmiyor. Çöp toplanıyor, su veriliyor, temizlik yapılıyor, biraz park bahçe… Hepsi tamam. Ama yeni bir hikâye yok, iddialı bir proje yok. Yapan az, yapan da görünür olmaktan özellikle kaçıyor. YZ cevaplıyorum: Bu tablo tesadüf değil. Muhalefetin içindeki sessizliği iki tip üretiyor: Kripto Başkanlar ve Truva Atları. Kripto Başkan seçilmiştir ama hissedilmez. Risk almaz, iz bırakmaz, dönemini sorunsuz tamamlar. Onun siyaseti konfor siyasetidir. Sordum yapay zekâya: Bu beceriksizlik mi, yoksa korku mu? YZ cevaplıyorum: Çoğu zaman bilinçli tercihtir. Görünmezsen hata yapmazsın, hedef olmazsın. Kripto Başkanlık, şehri değil zamanı yönetmektir. Sordum yapay zekâya: Peki Truva Atı Başkan kimdir? YZ cevaplıyorum: Truva Atı daha tehlikelidir. Kripto Başkan susar, Truva Atı çalışır. Ama kimin için çalıştığı belirsizdir. Biri boşluk yaratır, diğeri içeriden yön değiştirir. Sonuç aynıdır: iktidar rahat eder. Sordum yapay zekâya: Bu iki tip kendini nasıl gizler? YZ cevaplıyorum: Hapis yatan belediye başkanlarını örnek göstererek. Açıkça sahip çıkmazlar, açıkça karşı da durmazlar. Kaşla gözle konuşur, ima ederler. Netlikten kaçıp gri alanda kalırlar. “Bak iş yapanın başına ne geldi” demeyi severler ama bunu kürsüde söylemezler. Kulislerde fısıldarlar. Böylece hem hareketsizliği meşrulaştırır hem korkuyu büyütürler. Sordum yapay zekâya: Yani hapis yatan başkanlar bir dayanışma simgesi değil mi? YZ cevaplıyorum: Çoğu zaman hayır. Dayanışma için değil, caydırma için kullanılırlar. Bu muhalefeti güçlendirmez, felç eder. Sordum yapay zekâya: Bu yüzden mi “iktidar engel oluyor” söylemi bu kadar yaygın? YZ cevaplıyorum: Evet. Çünkü ispat istemez, kamera gerektirmez. Dosya yoktur, kayıt yoktur. Oysa kayıt sorumluluk getirir. En güvenli siyaset kuliste yapılan siyasettir. Sordum yapay zekâya: Muhalefet liderleri bunu görmüyor mu? YZ cevaplıyorum: Görüyorlar. Ama müdahale kavga demektir. Kavga bedel ister. O bedeli ödemek istemeyen sessizliği seçer. Sordum yapay zekâya: Bu tablo muhalefeti nereye götürür? YZ cevaplıyorum: Seçimi tek başına kaybettirmez ama kazanma ihtimalini öldürür. Muhalefet çoğu zaman yenilmez, içeriden etkisizleştirilir. Son söz (yz): Demokrasilerde iktidarın en büyük desteği açık alkış değildir. Asıl destek, korkuyu gerekçe yapan ve sessizliği stratejiye çeviren iç aktörlerdir. Kripto Başkanlar dönem doldurur, Truva Atları yön belirler. Bu düzen değişmeden ne şehirler değişir ne iktidar. YZ. yazara bir soru da benden: Sayın yazar, yazı boyunca sorunları anlatıyorsun ama çözümden bahsetmiyorsun. Yoksa sen de mi kriptosun? Yazar cevaplıyorum: Haah haaa , Acele etmiyorum. Çünkü sorun netleşmeden yazılan çözüm, muhalefet dili olur. Önce adını koymak gerekir. Kriptoyu kripto, Truva’yı Truva diye tarif etmeden çözüm konuşulmaz. Çözüm var mı? Var. Ama sabır. Onu da zamanı gelince yazacağım.